Đau có nhiều kiểu rất khác nhau. Gọi đúng kiểu là đã nói được một nửa câu chuyện.
Có những kiểu đau nào
- Âm ỉ
- Nhói hoặc như điện giật
- Bỏng rát
- Như bị đè, như bị châm, như chuột rút
- Gọi được kiểu là đã cho người nghe rất nhiều thông tin
Và nếu không gọi được tên thì cứ so với thứ gần nhất bạn từng thấy.
Vì sao kiểu đau lại quan trọng
- Vì các kiểu khác nhau thường gắn với các nhóm nguyên nhân khác nhau
- Nói đúng kiểu giúp thu hẹp hướng tìm
- Thu hẹp ngay từ đầu
- Đây là thông tin chỉ bạn cung cấp được
- Mục cuối là lý do phải nói
Và không ai đoán được kiểu đau của bạn nếu bạn không nói ra.
Nên nói gì về mức độ đau
- Nói mức thường ngày
- Mức lúc nặng nhất
- Và mức nào làm bạn không làm được việc gì
- Ba con số đó dùng được hơn một tính từ
- Mục thứ ba là con số thiết thực nhất
Và mức làm bạn phải dừng việc là mức nói lên nhiều nhất về đời sống của bạn.
Đau lan đi chỗ khác thì nói sao
- Nói rõ nó bắt đầu ở đâu
- Và chạy tới đâu
- Hướng lan là một trong những thông tin có giá trị nhất
- Vẽ ra trên người mình nếu dễ hơn
- Mục cuối là cách nói rõ nhất
Và chỉ tay theo đường lan rõ hơn nhiều so với tả bằng lời.
Về chuyện mô tả cơn
- Mỗi cơn kéo dài bao lâu
- Mấy cơn trong một ngày
- Giữa hai cơn có hết hẳn không
- Câu cuối là câu rất hay được hỏi
- Chuẩn bị sẵn câu trả lời cho nó
Và hết hẳn giữa các cơn khác hẳn với còn âm ỉ nền.
Về chuyện khởi phát
- Nó đến đột ngột hay tăng dần
- Có lý do rõ ràng không
- Có xảy ra sau một việc cụ thể không
- Khởi phát đột ngột là thông tin quan trọng
- Mục cuối cần được nói rõ
Và những gì xảy ra ngay trước lần đầu tiên thường đáng được kể lại.
Về chuyện tư thế và vận động
- Tư thế nào làm nặng hơn
- Tư thế nào làm nhẹ đi
- Đi lại, cúi, nằm, ngồi lâu
- Đây là nhóm rất nhiều thông tin
- Mục thứ ba là các tình huống nên thử nhớ lại
Và mối liên hệ với tư thế là manh mối rất hay dẫn tới câu trả lời.
Về chuyện đau ban đêm
- Nói rõ nó có làm bạn tỉnh giấc không
- Nói có phải trở mình mới đỡ không
- Đau làm mất ngủ là thông tin cần nói
- Nó ảnh hưởng tới mọi thứ khác trong ngày
- Mục thứ ba là điều nên nhấn mạnh
Và mất ngủ vì đau kéo theo cả một chuỗi hệ quả khác.
Về chuyện những gì bạn đã thử
- Nói rõ đã thử gì và có đỡ không
- Nghỉ ngơi, chườm, đổi tư thế
- Và cả thuốc mua tự do nếu có dùng
- Đừng giấu vì ngại
- Mục cuối là điều quan trọng
Và thứ gì làm đỡ cũng là một manh mối, nên đừng bỏ qua phần này.
Về chuyện ảnh hưởng tới đời sống
- Việc gì bạn đã ngừng làm vì nó
- Có phải nghỉ làm không
- Có ảnh hưởng tới người nhà không
- Đây là phần người khám không tự biết
- Mục cuối là lý do phải nói
Và mức ảnh hưởng tới đời sống là dữ kiện mà chỉ bạn cung cấp được. Ghi mỗi ngày số cơn, mức, giờ xuất hiện và những gì xảy ra ngay trước đó: sau vài tuần thì quy luật hiện ra, và phần ngay trước mỗi cơn là thứ rất dễ quên nếu không ghi.
Về chuyện không tự tăng thuốc
- Nếu đau tăng thì báo lại
- Đừng tự tăng liều hay tự thêm thứ khác
- Hỏi dược sĩ hoặc người kê đơn
- Đây là ranh giới an toàn
- Mục thứ ba là chỗ hỏi đúng
Và đau tăng là một thông tin đáng được xem xét chứ không phải chỉ cần dùng thêm.
Ba câu khi cảm giác không đo được
- Nó ảnh hưởng tới việc gì trong ngày của tôi
- Nó bắt đầu từ bao giờ và đổi thế nào
- Điều gì làm nó nặng hơn hay nhẹ đi
- Bài này thêm: cơn đau này thuộc kiểu nào
Câu cuối là điểm riêng, và gọi đúng kiểu thu hẹp hướng tìm ngay từ đầu.
Bình thường không có nghĩa là bạn không sao
- Gọi tên kiểu đau, hoặc so với thứ gần nhất bạn từng thấy
- Nói ba mức: thường ngày, lúc nặng nhất, và mức làm bạn phải dừng việc
- Nói rõ hướng lan và chỉ tay theo đường đó
- Nói rõ đã thử gì và có đỡ không, kể cả thuốc mua tự do
- Mục cuối cũng là một manh mối
Hai mục giữa là hai thông tin có giá trị nhất về một cơn đau.
Nói với người có chuyên môn khi
- Cảm giác đó nặng dần lên thay vì nhẹ đi
- Nó làm bạn không làm được những việc hằng ngày
- Nó kèm theo sụt cân, sốt, hoặc dấu hiệu khác lạ
- Bạn thấy kiệt sức hoặc nặng nề kéo dài nhiều tuần
- Bạn có ý nghĩ làm hại bản thân — hãy liên hệ ngay, đừng ở một mình
Đau khởi phát đột ngột và dữ dội thì đi khám ngay, không chờ ghi chép gì.
Câu hỏi thường gặp
Có những kiểu đau nào?
Âm ỉ, nhói, bỏng rát, như bị đè, như bị châm, như chuột rút. Gọi được kiểu là đã cho người nghe rất nhiều thông tin.
Vì sao kiểu đau lại quan trọng?
Vì các kiểu khác nhau thường gắn với các nhóm nguyên nhân khác nhau. Nói đúng kiểu giúp thu hẹp hướng tìm ngay từ đầu.
Nên nói gì về mức độ đau?
Nói mức thường ngày, mức lúc nặng nhất, và mức nào làm bạn không làm được việc gì. Ba con số đó dùng được hơn một tính từ.
Đau lan đi chỗ khác thì nói sao?
Nói rõ nó bắt đầu ở đâu và chạy tới đâu. Hướng lan là một trong những thông tin có giá trị nhất về cơn đau.