Nhìn lại sau một năm

Một năm là khoảng vừa đủ để thấy được thứ mà từng tuần không cho thấy. Nhìn lại là việc nên làm đều đặn.

Vì sao nên nhìn lại theo năm

• Vì một năm đủ dài để thấy xu hướng
• Và đủ ngắn để còn nhớ bối cảnh
• Từng tuần chỉ cho thấy dao động
• Và từng tháng thì chưa đủ để thấy nhịp theo mùa
• Mục thứ ba là điều nên nhớ

Và phần lớn cảm giác giậm chân tại chỗ đến từ việc chỉ nhìn theo tuần.

Nhìn lại thì xem những gì

• Xu hướng của các con số
• Những gì đã thử và kết quả
• Những gì đã loại trừ
• Và những gì bạn làm được hơn hoặc kém hơn so với năm trước
• Mục cuối là phần gần với đời sống nhất

Và so danh sách việc làm được của hai năm là cách nhìn rõ nhất.

Nếu nhìn lại thấy không tiến gì

• Hãy tìm cả phần giữ được
• Và phần đã loại trừ
• Giữ nguyên trong một năm cũng là một kết quả
• Mỗi hướng đã loại là một bước thật
• Mục thứ ba là điều hay bị bỏ qua

Và với nhiều tình trạng thì không xấu đi đã là kết quả đáng kể.

Sau khi nhìn lại thì làm gì

• Đặt mục tiêu cho chặng tới
• Mang bản tổng kết đi khám
• Và điều chỉnh cách theo dõi cho phù hợp với giai đoạn mới
• Ba việc đó khép lại một năm và mở ra năm sau
• Mục thứ hai là lúc nó có giá trị nhất

Và một bản tổng kết năm là thứ mà một buổi khám không thể tự dựng lại.

Về chuyện chuẩn bị một trang tổng kết

• Một trang cho cả năm
• Xu hướng, những gì đã thử, kết quả, và tình hình hiện tại
• Viết ngắn gọn
• Đây là trang bạn đưa ra ở buổi khám
• Mục thứ ba là điều kiện để nó được đọc

Và một trang được đọc trọn vẹn hơn hẳn mười trang không ai kịp lật.

Về chuyện so hai danh sách việc làm được

• Viết ra những gì bạn làm được năm nay
• Và những gì bạn làm được năm ngoái
• Đặt hai danh sách cạnh nhau
• Khác biệt hiện ra rất rõ
• Mục thứ ba là cách làm

Và cách này thường làm chính bạn bất ngờ theo cả hai chiều.

Về chuyện liệt kê những gì đã loại trừ

• Ghi ra các hướng đã được xét và loại
• Ghi rõ đã loại vào lúc nào
• Danh sách này là tiến triển thật
• Và nó tránh cho bạn phải làm lại
• Mục thứ ba là cách nhìn nên giữ

Và nhìn thấy danh sách đó dài ra là bằng chứng rằng bạn không đứng yên.

Về chuyện nhận ra những gì đã học được

• Bạn đã biết thứ gì làm nặng lên
• Thứ gì làm nhẹ đi
• Và cách sắp xếp nào hợp với bạn
• Đây là kiến thức không ai có thay bạn
• Mục cuối là tài sản thật

Và những gì bạn học được về cơ thể mình dùng được cho mọi năm về sau.

Về chuyện đặt mục tiêu cho năm tới

• Đặt theo việc làm được chứ đừng theo mức triệu chứng
• Chia thành chặng ba tháng
• Chọn hai ba mục tiêu là đủ
• Ghi chúng ra và đặt nhắc để xem lại
• Mục thứ ba là con số vừa sức

Và hai ba mục tiêu được theo đuổi thật hơn hẳn mười mục tiêu viết ra rồi quên.

Về chuyện điều chỉnh cách theo dõi

• Xem cách ghi năm qua có còn hợp không
• Bỏ dòng không dùng tới
• Thêm dòng thấy thiếu
• Hỏi người theo dõi bạn xem nên ghi gì cho giai đoạn tới
• Mục cuối là bước nên làm

Và giai đoạn mới thường cần theo dõi những thứ khác giai đoạn cũ. Nhân dịp này thì sắp xếp lại các kết quả trong năm, cập nhật trang tóm tắt và chụp ảnh lưu ở hai nơi: trang đó là thứ bạn dùng trong mọi lần gặp người khám mới.

Về chuyện ghi nhận công sức của mình

• Bạn đã đi qua một năm với thứ này
• Đó không phải chuyện nhỏ
• Ghi nhận điều đó cho chính mình
• Và cho cả người đã đi cùng bạn
• Mục thứ ba là việc nên làm

Và ghi nhận công sức của mình là một phần của việc giữ sức cho chặng sau. Chia sẻ bản tổng kết năm với người nhà nếu bạn muốn: nhìn thấy cùng một bức tranh giúp cả nhà cùng đi một hướng cho năm tới.

Ba câu khi cảm giác không đo được

• Nó ảnh hưởng tới việc gì trong ngày của tôi
• Nó bắt đầu từ bao giờ và đổi thế nào
• Điều gì làm nó nặng hơn hay nhẹ đi
• Bài này thêm: so với năm ngoái thì tôi làm được gì hơn và gì kém

Câu cuối là điểm riêng, và nó là thước đo rõ nhất cho cả một năm.

Bình thường không có nghĩa là bạn không sao

• Một năm đủ dài để thấy xu hướng và đủ ngắn để còn nhớ bối cảnh
• Đặt hai danh sách việc làm được của hai năm cạnh nhau
• Liệt kê những gì đã loại trừ, vì danh sách đó là tiến triển thật
• Đặt mục tiêu năm tới theo việc làm được, chia thành chặng ba tháng
• Mục cuối là cách chia làm cho một năm đi được

Hai mục giữa là hai cách nhìn thấy những gì bạn đã đi được trong năm qua.

Nói với người có chuyên môn khi

• Cảm giác đó nặng dần lên thay vì nhẹ đi
• Nó làm bạn không làm được những việc hằng ngày
• Nó kèm theo sụt cân, sốt, hoặc dấu hiệu khác lạ
• Bạn thấy kiệt sức hoặc nặng nề kéo dài nhiều tuần
• Bạn có ý nghĩ làm hại bản thân — hãy liên hệ ngay, đừng ở một mình

Nhìn lại một năm mà thấy mục đầu tiên đúng thì mang bản tổng kết đi khám sớm.

Câu hỏi thường gặp