Những cách đo gián tiếp

Không đo trực tiếp được thì đo cái nó ảnh hưởng tới. Cách này cho ra những con số ai cũng hiểu.

Đo gián tiếp nghĩa là gì

• Là đo những thứ mà triệu chứng ảnh hưởng tới
• Thay vì đo chính triệu chứng
• Ví dụ đo quãng đường đi được
• Thay vì đo mức mệt
• Mục thứ ba là ví dụ dễ hình dung nhất

Và quãng đường thì đếm được, còn mức mệt thì không.

Có những cách nào

• Đếm việc làm được trong ngày
• Đo quãng đường hoặc thời gian làm được
• Đếm số ngày xấu trong tuần
• Và dùng thang tự chấm
• Bốn cách đó dùng được cho hầu hết triệu chứng

Và chọn một hoặc hai cách là đủ, không cần dùng hết.

Vì sao cách này hữu ích

• Vì nó cho ra con số so được với nhau qua thời gian
• Và vì ai nghe cũng hiểu như nhau
• Mà không cần giải thích thêm
• Đây là hai điều mà tính từ không làm được
• Mục thứ hai là giá trị lớn nhất

Và hiểu như nhau là điều kiện để cuộc trao đổi đi đúng hướng.

Nên chọn cách nào

• Chọn thứ gần nhất với điều quan trọng với bạn
• Nếu bạn cần đi làm thì đo số ngày đi làm được
• Nếu bạn cần ngủ thì đo giấc ngủ
• Thước đo nên gắn với mục tiêu của bạn
• Mục cuối là nguyên tắc

Và đo đúng thứ bạn quan tâm thì con số mới có nghĩa với bạn.

Về chuyện đếm việc làm được

• Chọn vài việc cụ thể trong ngày
• Đánh dấu việc nào làm được
• Đếm tổng vào cuối ngày
• Cách này rất dễ làm
• Mục thứ hai là bước quan trọng

Và chọn những việc bạn vẫn làm mỗi ngày thì việc đếm không thêm gánh nặng.

Về chuyện đo bằng khoảng cách và thời gian

• Đi được bao xa trước khi phải nghỉ
• Ngồi hoặc đứng được bao lâu
• Làm được bao lâu thì phải dừng
• Ba con số này rất cụ thể
• Mục thứ ba hữu ích cho nhiều tình huống

Và những con số này thay đổi rõ khi tình hình đổi.

Về chuyện đếm số ngày

• Đếm số ngày xấu trong tuần
• Hoặc số ngày làm được việc bình thường
• Cách này ít tốn công nhất
• Và cho thấy xu hướng rất rõ
• Mục thứ ba là ưu điểm chính

Và mỗi tuần chỉ tốn một con số nên rất dễ duy trì lâu dài.

Về chuyện lập thang tự chấm

• Đặt một thang từ nhẹ nhất tới nặng nhất
• Gắn mỗi mức với một tình huống cụ thể của bạn
• Chấm mỗi ngày cùng một giờ
• Giữ nguyên thang đó qua thời gian
• Mục thứ hai là bước làm nên khác biệt

Và gắn mỗi mức với một tình huống thật làm cho con số ổn định hơn nhiều.

Về chuyện chấm cùng một thời điểm

• Chọn một giờ cố định trong ngày
• Chấm vào đúng giờ đó
• Như vậy các ngày so được với nhau
• Chấm lúc nào tiện thì số bị nhiễu
• Mục thứ ba là lý do

Và nhiều triệu chứng thay đổi trong ngày nên giờ chấm ảnh hưởng tới con số.

Về chuyện ghi thêm bối cảnh

• Ghi giấc ngủ đêm trước
• Ghi mức vận động và bữa ăn
• Ghi những sự kiện đáng chú ý
• Chúng giải thích được các biến động
• Mục thứ ba hay là chỗ tìm ra lời giải

Và một tuần xấu thường có lời giải thích nằm ở một trong những dòng đó. Vẽ các con số theo thời gian thành một đường đơn giản rồi mang hình đó đi khám: một đường đi lên hay đi xuống nói được ngay điều mà bảng số phải đọc lâu.

Về chuyện đừng để việc đo thành gánh nặng

• Chọn cách nhẹ nhất mà vẫn dùng được
• Vài giây mỗi ngày là đủ
• Bản ghi đều đặn hơn hẳn bản ghi công phu mà bỏ dở
• Đơn giản thì bền
• Mục thứ ba là tiêu chí duy nhất

Và một cách đo phức tạp thường bị bỏ sau hai tuần.

Ba câu khi cảm giác không đo được

• Nó ảnh hưởng tới việc gì trong ngày của tôi
• Nó bắt đầu từ bao giờ và đổi thế nào
• Điều gì làm nó nặng hơn hay nhẹ đi
• Bài này thêm: tôi có thể đếm được cái gì

Câu cuối là điểm riêng, và đếm được cái gì đó là bước đầu của việc đo.

Bình thường không có nghĩa là bạn không sao

• Bốn cách đo: đếm việc làm được, đo khoảng cách và thời gian, đếm số ngày, thang tự chấm
• Chọn thước đo gần nhất với điều quan trọng với bạn
• Chấm vào một giờ cố định để các ngày so được với nhau
• Ghi thêm bối cảnh: giấc ngủ, vận động, bữa ăn, sự kiện đáng chú ý
• Mục cuối hay là chỗ giải thích được các biến động

Hai mục giữa là hai điều kiện để các con số có ý nghĩa khi so với nhau.

Nói với người có chuyên môn khi

• Cảm giác đó nặng dần lên thay vì nhẹ đi
• Nó làm bạn không làm được những việc hằng ngày
• Nó kèm theo sụt cân, sốt, hoặc dấu hiệu khác lạ
• Bạn thấy kiệt sức hoặc nặng nề kéo dài nhiều tuần
• Bạn có ý nghĩ làm hại bản thân — hãy liên hệ ngay, đừng ở một mình

Bảng số của bạn chính là thứ cho thấy mục đầu tiên đang xảy ra.

Câu hỏi thường gặp